Πρώτος Όροφος
Ιστορία
Το καρναβάλι ως εορταστικός θεσμός αντλεί στοιχεία από αρχαιότερες τελετουργικές και λαϊκές πρακτικές, ωστόσο η μορφή με την οποία το γνωρίζουμε σήμερα διαμορφώθηκε κυρίως στη νεότερη ευρωπαϊκή ιστορία. Καθοριστική για το Λεμεσιανό Καρναβάλι υπήρξε η έναρξη της Βρετανικής διακυβέρνησης το 1878, περίοδος κατά την οποία η Λεμεσός γνώρισε έντονη αστική ανάπτυξη και πολιτισμική κινητικότητα. Η εγκατάσταση Ευρωπαίων και Ελλήνων της διασποράς συνέβαλε στον εξευρωπαϊσμό των εορτασμών, με την εμφάνιση κομιτάτων, αιθουσών χορών, μασκέ, παρελάσεων, μαντολινάτων, φιλαρμονικών και οργανωμένων χορών.
Κατά τον 20ο αιώνα, το καρναβάλι εμπλουτίστηκε με διαγωνισμούς αμφίεσης, παιδικές εκδηλώσεις και εργαστήρια κατασκευής αρμάτων. Παρά τις δοκιμασίες της περιόδου 1955–1959, τις εντάσεις της δεκαετίας του 1960 και τη διακοπή μετά το 1974, ο θεσμός επέζησε. Το 1981, με πρωτοβουλία του Δήμου Λεμεσού, καθιερώθηκε η πρώτη μεγάλη μεταπολεμική παρέλαση, σηματοδοτώντας τη σύγχρονη αναγέννηση και συνεχή εξέλιξη του Λεμεσιανού Καρναβαλιού.
Πρώτος Όροφος
Βασιλιάδες
Η ενότητα αυτή είναι αφιερωμένη στον θεσμό του Βασιλιά και της Βασίλισσας του Λεμεσιανού Καρναβαλιού, εστιάζοντας τόσο στις στολές όσο και στον συμβολικό τους ρόλο στην καρναβαλική πομπή. Το 1936, ο Δήμος Λεμεσού ανέθεσε για πρώτη φορά την κατασκευή του άρματος του Βασιλιά Καρνάβαλου σε επαγγελματίες δημιουργούς. Το άρμα κατασκευάστηκε στο καλλιτεχνικό ατελιέ των Γιώργου Φασουλιώτη και Βίκτωρα Ιωαννίδη και καθιερώθηκε να προπορεύεται της παρέλασης, συνοδευόμενο από τη φιλαρμονική.
Μετά τον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο, το 1947, στο πλαίσιο της αναζωογόνησης του θεσμού, η επίσημη είσοδος του Βασιλιά Καρνάβαλου μεταφέρθηκε στη μέρα της Τσικνοπέμπτης. Σημαντική καινοτομία σημειώθηκε το 1962, όταν, αντί του συμβολικού ομοιώματος, ο Δήμος Λεμεσού και το Κομιτάτο του Καρναβαλιού παρουσίασαν για πρώτη φορά ζωντανό Βασιλιά Καρνάβαλο επί άρματος, τον δημοτικό υπάλληλο Μιχάλη Ανατολίτη. Ο ίδιος διατήρησε τον ρόλο έως το 1966, οπότε και τον διαδέχθηκε η φαρμακοποιός Ισμήνη Ζαχαριάδου, σηματοδοτώντας μια νέα φάση στον θεσμό η οποία συνεχίζεται μέχρι και τις μέρες μας.
Πρώτος Όροφος
Θεματικές Ενότητες
Η μουσειακή διαδρομή συνεχίζεται με πέντε θεματικές ενότητες, στις οποίες οι επισκέπτες καλούνται να αλληλεπιδράσουν με τα εκθέματα, ανοίγοντας συρτάρια και εξερευνώντας τεκμήρια που αφορούν την Τσικνοπέμπτη, τη Μεγάλη Παρέλαση, τη μουσική και τους κανταδόρους, τους χορούς και την Παιδική Παρέλαση. Οι ενότητες προσεγγίζουν το Λεμεσιανό Καρναβάλι ως σύνθετο κοινωνικοπολιτισμικό φαινόμενο με ιστορικό βάθος, αναδεικνύοντας θεσμοθετημένες μορφές συλλογικής έκφρασης. Μέσα από τεκμηριωμένες αναφορές αποτυπώνονται κοινωνικές μεταβολές, αισθητικές επιρροές και η μετάβαση από αυθόρμητες λαϊκές πρακτικές σε οργανωμένες εορταστικές δομές, αναδεικνύοντας το καρναβάλι ως φορέα μνήμης και πολιτιστικής ταυτότητας.
Πρώτος Όροφος
Μεγάλη Αίθουσα
Στη Μεγάλη Αίθουσα του Μουσείου, οι επισκέπτες έχουν τη δυνατότητα να παρακολουθήσουν εκπαιδευτικά οπτικοακουστικά τεκμήρια, να εξοικειωθούν με καρναβαλίστικους χορούς και να συμμετάσχουν σε διαδραστικές εφαρμογές. Οι δραστηριότητες περιλαμβάνουν, μεταξύ άλλων, την αντιστοίχιση αντικειμένων με τα αντίστοιχα κουστούμια, καθώς και την ενεργή αλληλεπίδραση με αρχειακές μαρτυρίες και ιστορικές αναφορές. Μέσα από αυτή τη βιωματική προσέγγιση αναδεικνύεται η μετάβαση από αυθόρμητες λαϊκές εκδηλώσεις σε οργανωμένες μορφές εορτασμού, καθώς και η σταδιακή ενσωμάτωση νέων μουσικών ρευμάτων, χορευτικών προτύπων και παιδαγωγικών διαστάσεων. Το καρναβάλι προσεγγίζεται ως ζωντανός πολιτιστικός οργανισμός, στον οποίο ο επισκέπτης συμμετέχει ενεργά.
Πρώτος Όροφος
Αρχιακό Υλικό
Οι επισκέπτες έχουν τη δυνατότητα να παρακολουθήσουν ψηφιακό αρχειακό υλικό προερχόμενο από το Ραδιοφωνικό Ίδρυμα Κύπρου (ΡΙΚ), καθώς και από ιδιωτικά αρχεία που παραχωρήθηκαν από το Παττίχειο Δημοτικό Μουσείο, το Ιστορικό Αρχείο και Κέντρο Μελετών Λεμεσού. Παράλληλα, οι αίθουσες που είναι αφιερωμένες στους δημιουργούς κουστουμιών και αρμάτων προσφέρουν μια ιδιαίτερη βιωματική εμπειρία, καθώς έχουν σχεδιαστεί ως «ζωντανές σκηνικές συνθέσεις», αναπαριστώντας με στατικό αλλά παραστατικό τρόπο τη δημιουργική διαδικασία και την καλλιτεχνική εργασία που βρίσκεται πίσω από το καρναβάλι.
Ισόγειο
Μεγάλες Κατασκευές
Η μουσειακή εμπειρία ολοκληρώνεται με έναν εντυπωσιακό διάδρομο που οδηγεί στη μεγάλη αίθουσα, όπου ο επισκέπτης περιηγείται στις ιστορικές διαδρομές της Μεγάλης Παρέλασης και γνωρίζει μεγάλες κατασκευές και διακοσμητικά στοιχεία εμπνευσμένα από τοπικές εορταστικές εκδηλώσεις. Η ενότητα παρουσιάζει την εξέλιξη των παρελάσεων από τη βρετανική περίοδο και τη θεσμοθέτησή τους το 1906, έως την καθιέρωση της παγκύπριας εμβέλειας το 1931. Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται στη μεταπολεμική αναβάθμιση των αρμάτων, στην επανεκκίνηση του θεσμού το 1981 και στη μεταφορά της παρέλασης στη λεωφόρο Μακαρίου το 1987, όπου πραγματοποιείται έως σήμερα.